Het coronavirus wordt door beleggers een stuk serieuzer genomen dan een onwillige Boris Johnson of oorlogstaal tweetende Donald Trump. Dit was een opmerking van econoom-journalist Matthijs Bouman in het FD. Hij zei ook nog dat ‘een virus veel onredelijker is dan een politicus en zich niets aantrekt van economie of beurs’.

Het aanbod valt stil, niet de vraag droogt op

Bouman betoogde dat de huidige situatie zich in niets laat vergelijken met crises die we de afgelopen decennia hebben gehad. Doorgaans houdt de consument de hand op de knip vanwege aanhoudende onzekerheid, waardoor de vraag instort. Niemand wil meer iets kopen, bedrijven en overheid gaan elk risico uit de weg. Gevolg: crisis. Maar nu is er iets heel anders aan de hand. Er kan niet (tijdig) geleverd worden, het aanbod aan producten kan stilvallen.

De globalisering laat zich voelen. Ziektes waren de economie ver voor, want ze zijn al lang geglobaliseerd. Met het corona-virus merken we dat eens te meer. Er is nu in China een hutspot waarin ziekte en productie door elkaar lopen: ziekteverzuim, productiestops, quarantaine en preventie. De gevolgen daarvan gaan we hier in West-Europa ook voelen.

Een beeld aan de hand van een bolderkar

Laat ik proberen de praktijk te schetsen, zodat we een beeld krijgen. Een zwager van me doet in bolderkarren (de wonderschone Beach Wagon Lite).  Hij heeft de mazzel dat hij tijdig een voorraad aangelegd heeft en zich dus geen zorgen hoeft te maken.

Maar stel dat hij stantepede Beach Wagons nodig heeft. Dan bestelt hij en gaat er in China een planner aan de slag. Die planner maakt ruimte voor productie in de fabriek en gaat onderdelen bestellen.

Iedereen jaagt op onderdelen en grondstoffen

Dan blijkt in die keten van onderdelenleveranciers nog niet iedereen weer opgestart of is men nog bezig aan het wegwerken van de achterstanden. Want ook daar waren de werknemers vanwege ziekte een paar weken thuis. En als die leveranciers wel opgestart zijn, bestellen ze de grondstoffen voor de gevraagde onderdelen.

Maar de volgende schakel in die keten, de leveranciers van grondstoffen, is ook net weer opgestart en heeft te maken met een immense vraag: de hele Chinese industrie komt op gang en wil weer produceren. Iedereen jaagt op grondstoffen. De grondstoffenbedrijven bedienen daarom eerst hun grootste klanten en daar hoort Beach Wagon Company natuurlijk ook bij. Al die anderen moeten maar even wachten.

Alles was: vandaag besteld, morgen leveren

Er moet kortom een keten op gang komen die van de meest uiteenlopende productieschakels en gevoeligheden aan elkaar hangt. Die keten heeft altijd gefunctioneerd en is opgebouwd in een tijd waarin we just-in-time-leveranties eisten: vandaag besteld, morgen leveren. Al die schakeltjes waren exact op elkaar afgestemd. De leveranciers paste dat wel, want zo hoefden ze weinig voorraden op te bouwen en dus stond er geen kapitaal onnodig lang in de loodsen niets te doen.

Maar, als het even tegenzit zoals nu, dan komt het allemaal wel heel krek.

Trouwens, we zijn er nog niet. Als de bolderkarren geproduceerd zijn, moeten ze nog naar Nederland. Per container via een schip. Veel schepen hebben ook een hele poos werkeloos voor de kade gelegen in de Chinese havens. En nu de vrachten weer loskomen geldt: wie het eerst komt, het eerst maalt.

Paperassen komen per drone aan boord

Natuurlijk komen er nog andere schepen naar China om vracht te halen, maar dan komt er wat anders om de hoek kijken. Wat te denken van quarantainemaatregelen voor de bemanningen? En hoe zit het met de kosten van de preventiemaatregelen? Ik hoorde recent een  verhaal over paperassen die momenteel per drone aan boord worden gebracht. Allemaal preventie. En de paperassen zijn uitgebreider dan ooit. Ook een vorm van preventie, maar dan tegen aansprakelijkheid.

Het mag duidelijk zijn: voor die hele logistieke keten weer op gang is gekomen, zijn er nog heel wat hobbels weg te werken. Dat gaat niet van vandaag op morgen. En in het verlengde van die chaos vallen hier ook gaten. Houden de opdrachtgevers hier het wel droog?

Trouwens, al dit gedoe kan ook  tot die onzekerheid leiden, waardoor de consument de hand op de knip houdt. Het kan….

Wat kopen als er geen aanbod is?

En dan ontstaat een heel bijzondere situatie. Want dan is er een crisis aan de aanbod-  én aan de vraagkant. Normaal gesproken zouden regeringen nog stimuleringsmaatregelen kunnen bedenken om consumenten aan te zetten tot meer bestedingen. Maar wat moeten ze kopen als er geen aanbod is?

Recente verhalen

Recente blogs